ጥዕናዊ ረብሓታት ጾም – Tzom – Fasting Lead To Many Health Benefits – Reduced Risk Of Diabetes – Heart Disease – Cancer

ጾም ንዝተወሰነ ሰዓታት መግቢን ማይን ካብ ምውሳድ ምቚጣብ ማለት ኢዩ። እቲ ምቚጣብ ካብ ዝተወሰነ መግብታት ክኸውን’ውን ይኽእል ኢዩ። ዝበዝሕ
እዋን ንሃይማኖታዊ ዕግበት ኢልና ኢና ንጸውም። ካብኡ ሓሊፉ ግና ኣብ ጥዕናና ሓያሎ ረብሓታት ከም ዘለዎ ኢዮም  ክኢላታት ዘመልክቱ።

ሰብነትና፡ ናብ ናይ ጾም ኩነት/ሃዋሁ ዝኣቱ፡ መግቢ ካብ እንወስድ ድሕሪ 6 ክሳብ 8 ሰዓታት ዘሎ ግዜ ኢዩ። እዚ ሰብነትና ነቲ ኣቐዲምና ዝወሰድናዮ መግቢ
ምሉእ ብምሉእ ተጠቒሙ ዝውደኣሉ ግዜ ኢዩ።

ኣብዚ ግዜ’ዚ ሰብነትና ነቲ ኣብ ጸላም ከብድን ጭዋዳታትን ዝርከብ ግልኮስ (ባህርያዊ ሽኮር) ተጠቒሙ ኢዩ ጸዓት ክፈጥር ዝጅምር። እቲ ናይ ጾም ግዜ ምስ ዝቕጽል ድማ፡ ኣካላትና ነቲ ዘድልዮ ጸዓት ካብቲ ኣብ ሰብነትና ዝተኸዘነ ስብሒ የዳልዎ። እዚ መስርሕ ንሓጺር ግዜ ጥራሕ ኢዩ ክካየድ ዝኽእል።

እንተ ነዊሑ ድማ፡ ኣካላትና ነቲ ዝተኸዘነ ፕሮቲን (መኣዛ)’ውን ክጥቀመሉ ይጅምር። ከምዚ እንተቐጺሉ፡ጥዕናዊረብሓ ናይጾምዘይኮነ፡ ጥሜት ወይ ዓጸቦ ኢዩ ዝስዕብ። እዚ እቲ ካብ መግብን መስተን ናይ ምሕራም ግዜ ንሓያሎ መዓልታት ወይ ልዕሊ ሰሙን ምስ ዝቕጽል ኢዩ ዘጋጥም።

ዓይነታት ጾም

* ንዝተወሰነ ሰዓታት ምጻም፦ እዚ ካብ 7 ሰዓታት ክሳብ ንልዕሊ ሓደ መዓልታት ዝቕጽል ጾም ኢዩ። እዚ ዓይነት ጾም እዚ ናይ ድቃስ ጸገም፡ ናይ ጸዓት ምምዝባዕ፡  ጸገም ናይ ምንቃሕ፡ ጸገም ናይ ስምዒት ህዋሳትን ንዘለዎም ሰባት ኣዝዩ ኣገዳሲ ኢዩ። 

* ምቑጣብ ካሎሪ፦ ኣብ እትወስዶ ካሎሪ ምቊጽጻርን ምጒዳልን ምክያድ ሓደ ናይ ኣመጋግባ ስርዓት ኢዩ። እዚ ኣብ ጥዕና ልቢ፡ ጸቕጢ ደም፡ ምጒዳል መጠን  ስብሒን ተኣፋፍነት ናይ ኢንሱሊንን ልዑል ረብሓ ኢዩ ዘለዎ።

* ንነዊሕ እዋን ዝጸንሕ ጾም፦ እዚ ካብ 48 ሰዓታት ክሳብ 30 – 40 መዓልታት ብዘይ መግቢ ምጽናሕ የጠቓልል። እዚ ዓይነት ጾም’ዚ ብኸቢድ ሕዱር ሕማም ዝተጠቕዑ ሰባት ኣብ ትሕቲ ክትትል ክኢላታት ሕክምና ዝካየድ ዓይነት ጾም ኢዩ።

* ሃይማኖታዊ ጾም፦ እዚ ብዝተፈላለዩ ኣመንቲ ዝካየድ ዓይነት ጾም ኢዩ። እዚ ጾም’ዚ ንመንፈሳዊ ዕግበት ተባሂሉ ዝካየድ’ኳ እንተኾነ፡ ሓያሎ ጥዕናዊ ረብሓታት’ውን ኣለዎ።

ምስቲ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ዝተወሰነ ሰዓታት ጾም ዝመሳሰል ድማ ኢዩ። ካብ ጥዕናዊ ረብሓታት ጾም

 => መርዝን ረስሓትን ኣብ ምልጋስ (Detoxification)፦ ኣብ ዝተፈላለዩ ክፍሊ ኣካላትና – ኣብ መዓንጣ፡ ጸላም ከብዲ፡ ሳንቡእ ወይ ኣብ ቆርበት ዝርከብ መርዚ ወይ ረስሓት ብምእላይ ሰብነትና ገለልተኛ ዝገብር ኣገባብ ዲቶክሲፊኬሽን (detoxification) ይበሃል።

መግቢ ከይወሰድና ንሰዓታት ትእንተጸኒሕና (እንተጼምና)፡ ኣካላትና ጸዓት ክረብክ ናብ ዝተኸዘነ ስብሒ ሰብነትና ኢዩ ዘምርሕ። ካብቲ ዝተኸዘነ ስብሒ ከሚካላዊ መስርሕ ብምክያድ ድማ፡ ዝተፈላለዩ ኣካላትና ዘድልዮም ጸዓት ከም ዝረኽቡ ይገብር። ኣብ ከምዚ ኩነት፡ ደምና ብዝለዓለ ዓቐን ናይ ኢንዶርፊን (endorphins) ስለ ዝመልእ፡ ንቚሓት ክንከውን ንኽእል።

ኣእምሮና’ውን ጥዑይን ዝተዛነየን ይኸውን።

=> ቀመማዊ ፍወሳ – ኬሞተራፕይ (Chemotherapy)፦ ብሰንኪ ጾም፡ ኣብ ሰብነትና ኣብ ዘሎ መጠን ግሉኮስ (ባህርያዊ ሽኮር) ዝፍጠር ከሚካላዊ ለውጢ፡ ኣንጻር ጥረ ወይ ሕበጥ ውጽኢታዊ ዝኾነ ከሚካላዊ ፍወሳ ከም ዘካይድ ዝተፈላለዩ ሕክምናዊ መጽናዕትታት የረድኡ።

ብርግጽ፡ ንዝተወሰነ ሰዓታት ዝኾነ ካሎሪ ዘይምህላኽ ኣብ ምዕቃብን ምክልኻልን ዋህዮታት ሰብነት ሓያሎ ለውጥታት ኢዩ ዝርአ።

እዚ ድማ፡ ብመንሽሮን ዝተፈላለዩ ሕበጥን ንዝሳቐዩ ሕሙማት ኣዝዩ ኣገዳሲ ምዃኑይንገር። ጾምኣብዋህዮታትሰብነት ብሰንኪ ከሚካላዊ ፍወሳ ክፍጠር ዝኽእል መርዛዊኣሉታዊሳዕቤንብልዑልዓቐንኢዩ ዘጒድሎ። ኣብ ኣካላትና ክፍጠን ንዝኽል ጥረን ሕበጥን ከም ዝጎድል ይገብር።

ይኹን’ምበር፡ እዚ ዓይነት ፍወሳ’ዚ ናይ ክኢላታት ምክትታል ዘድልዮ ብምዃኑ ቅድሚ ክንጥቀመሉ ምፍታንና ንሓካይም ክንውከስ ኣድላዪ ይኸውን።

=> ምኽሳዕ (obesity)፦ ምኽሳዕ ንምጉዳልን ንምክልኻል ንዝተወሰነ ሰዓታት ብተደጋጋሚ ምጻም ኣገዳሲ ኢዩ። 

ጾም፡ ኣብ ጸላም ከምዲ ዝርከብ ኤንዛይም፡ ኣብ ዝተፈላለየ ክፍሊ ኣካላትና ብፍላይ ድማ ኣብ ሽምጥና ዝርከብ ሰብሒ፡ ከምኡ’ውን ኮሌስትሮል ብቕጽበት ከም ዝቃጸል ብምግባር፡ ንጥዕናና ኣገዳሲ ዝኾነ ናይ ሓሞት ኣሲድ (bile acids) ናይ ምፍጣር ዓቕሚ ኣለዎ። እዚ ኣገዳሲ ናይ ሓሞት ኣሲድ ንመስርሕ ሜታቦሊዝም ብምቅልጣፍ ኣብ ሰብነትና ዝርከብ ስብሒ ብቐሊሉ ናብ ጽዓት ክቕይሮ ይኽእል።

ብሓገዝ ክኢላታት ሕክም ና ዝካየድ ጾም፡ ብዘይ ዝኾነ ኣሉታዊ ሳዕቤን፡ ኣብ ሰብነትና ተኸዚኑ ዝርከም ዘየድሊ ስብሒ ንምቅጻል ዝሕግዝ እቲ ዝበለጸ ኣገባብ ኢዩ። ኣብ 2014 ዝተኻየደ መጽናዕቲ ከም ዘነጽሮ፡ ንዝተወሰነ ንውሓት ሰዓታት ዝካየድ ጾም ክብደት ሰብነት ኣብ ምጒዳል ልዑል ተራ ኢዩ ዘለዎ። ብመሰረት እቲ መጽናዕቲ፡ ሓደ ሰብ መዓልታዊ ንኣስታት 7 ወይ 8 ሰዓታት እናጾመ ተኸታታሊ 24 ሰሙናት ምስ ዝኸይድ ካብ ክብደት ሰብነቱ ካብ 3 ክሳብ 8% ክንኪ ይኽእል።

ኣብ ዓቐን ሽምጡ ድማ ካብ 4 ክሳብ 7% ምጉዳል ከርኢ ይኽእል።

=> ምንፍርፋር (Epilepsy)፦ ሕማም ምንፍርፋር ኣብ ሓንጎልናብዝርአምዝንባዕ ኢዩ ዝኽሰት። ጾም ከምዚ ዓይነት ሕማም ንዘለዎ ሰባት እቲ ዝበለጸ መድሃኒት ምዃኑ ኢዮም ክኢላታት ዘመለክቱ።

=> ቅርጥማት ወይ ነድሪ መላግቦ (Rheumatoid Arthritis)፦ቅርጥማት መላግቦ፡ ኣብ መተዓጻጸፊ ክፍሊ ሰብነት ነድርን ምቅጻልን ዝፈጥር ሕዱር ሕማም ኢዩ። ነቶም ኣብ ከባቢኡ ዝርከቡ ኣካላትን ቲሹታትን’ውን ብዝለዓለ መልክዑ ኢዩ ዝጸልዎም። ብሓገዝ ሓካይም ዝግበር ጾም፡ ነዚ ዓይነት ጥዕናዊ ጸገም’ዚ ኣብ ምፍዋስ ልዑል እጃም ኢዩ ዘለዎ።

=> ነድሪ ላልሽ (Pancreatitis)፦ ላልሽ፡  መግቢ ንምሕቃቕ ዝሕግዝ – መረቕ ከምኡ’ውን ኢንሱሊን ኣብ ምፍራይ ልዑል ግደ እትጻወት ኣካል ኢያ። ኣብ ዝሓጸረ ንውሓት ግዜ እታ ላልሽ ናይ ምቅጻል ባህር ከተርኢ እንተጀሚራ ድማ፡  ነድሪ ላልሽ ተፈጢሩ ኣሎ ማለት ኢዩ።

ምጻም’ምበኣር እቲ ዝበለጸ ነዚ ከምዚ ዓይነት ጸገም ንምፍዋስ ዘገልግል ኣገባብ ኢዩ።

=> ናይ ፍወሳ መካኒዝም (Healing Mechanism)፦ ጾም፡ ናይ ምሕካምን ምሕዋይን ዓቕሚ ኣካላትና የሐይሎ።

ኣብ ከስዐና ንዝተወሰነ ሰዓታት መግቢ ምስ ዘይህሉ፡ ኣካላትና ኣብ ክንዲ ኣብ ምሕቃቕ መግቢ፡ ኣብ ሜታቦሊዝምን ስርዓተ ምጽዋር ዓቕምን ኣብ ዝኣመሰሉ
ካልእ ኣገደስቲ ንጥፈታት ንኸተኲር ኢዩ ዝግደድ።

=> ንጥዕና ልብን መትንን (Cardiovascular Health)፦ ንዝተወሰነ ሰዓታት ዝካየድ ጾም፡ ንዋህዮታት ሓንጎል ማለት ኒውሮንስ ከም ዝነቓቕሑ ስለ
ዝገብር፡ ኣብ ሰብነትና ዝህሉ ግሉኮስ ኣብ ምቁጽጻርን ንጥዕና ልብን መትን ኣብ ምሕላውን ልዑል ተራ ኢዩ ዘለዎ።

እዚ ብዝተፈላለዩ ሕክምናዊ መጽናዕትታት ክረጋገጽ ክኢሉ ኢዩ።

=> ቅድምን ድሕሪን መብጣሕቲ፦ ሓካይም ብዛዕባ ኩነታት ጥዕና ዘድሊ ምልክታት ንምርካብ ዘካይድዎ መርመራ ዕዉትን ንጹርን ምእንቲ ክኸውን ካብ 2
ክሳብ 8 ሰዓታት ክትጸውም ከም ዘለካ ይሓቱኻ ኢዮም። ኣብ ስርዓተ ምሕቃቕ መግቢ ዝካየደሎም ክፍሊ ኣካላትና ኣብ ዝካየድ መጥባሕቲ ብፍላይ፡ እቲ ሕሙም ቀዳምነት ዝወሃቦ ምኽሪ ክጸውም ከም ዘለዎ ዘመልክት ኢዩ።

=> ምቅይያር ኣብ ዋህዮ፡ ጂንን ሆርሞናትን፦ ንዝትወሰነ ንውሓት ግዜ ዝካየድ ዓይነት ጾም፡ ኣብ ኣካላትና ዝተፈላለዩ ለውጥታት ኢዩ ዘምጽእ።

ንኣብነት፡ ሰብነትና – ንስርዓተ ጽገና ዋህዮኣዊ ኣገዳስነት ብምሕያል፣ መጠን ናይ ሆርሞናት ከም ዝዓቢ ብምግባር፣ ኣብ ኣካላትና ተኸዚኑ ዝርከብ ዘየድሊ ስብሒ ብዝለዓለ ዓቐን ክጥቀመሉ ይጅምር።

ገለ ካብቶም ኣብ ግዜ ጾም ኣብ ኣካላትና ዝረኣዩ ለውጥታት፦

* ዓቐን ኢንሱሊን (ንካርቦ ሃይድሬድ ዝልውጥ ዓይነት ፕሮቲናዊ ሆርሞን)፦ ኣብ ደምና ዝህሉ ዓቐን ኢንሱሊን ክጎድል ይጅምር። እዚ ድማ ኣብ ሰብነትና ዝርከብ
ስብሒ ንኽቓጸል የቀላጥፍ።

* ዕብየት ናይ ሆርሞን፦ ኣብ መጠን ደም ዝርከብ ዕብየት ናይ ሆርሞን ብ5 ዕጽፊ ክዓቢ ይርአ። እዚ ሆርሞን እናዓበየ ኣብ ዝኸደሉ እዋን ድማ፡ ምቅጻል ስብሒን
ንጥፈታት ጭዋዳን ከም ዝቀላጠፍ ይገብር። ካልእ ኣካላዊ ረብሓታት ድማ ኣለዎ።

* ዋህዮኣዊ ጽገና፦ ንስርዓተ ጽገና ዋህዮኣዊ ኣገዳስነት ከም ዝሕይል ይገብሮ። ንኣብነት፡ ኣብ ዋህዮታትና ዝርከቡ ተረፍ-መረፍ ጎሓፍ ብቐሊሉ ንደገ ከም ዝወጽእ ይገብር።

* ስርዓተ ጅን፦ ካብ ሕማም ኣብ ምክልኻልን ነዊሕ ዕድመ ናይ ምጽናሕን ኣብ ዝኣመሰሉ ስርዓተ ጅን ኣገደስቲ እወታዊ ለውጥታት ይፈጥር።

ምንጪ፦ health is wealth

Source: http://50.7.16.234/hadas-eritrea/haddas_ertra_16062017.pdf

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

By continuing to use the site, you agree to the use of cookies. more information

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close